8 ZASAD BEZPIECZNEGO KORZYSTANIA Z SOCZEWEK KONTAKTOWYCH
W 1887 roku - Friedrich Anton Muller wynalazł pierwszą soczewkę kontaktową. Według danych naukowych na świecie 143 mln osób stosuje soczewki kontaktowe jako metodę korekcji. Dane marki Alcon wskazują, że w Polsce ok. 2,3 mln osób stosuje soczewki kontaktowe. Blisko 50% użytkowników tej formy korekcji doświadcza dyskomfortu w swoich obecnych soczewkach kontaktowych (CLD - contact lens discomfort) - objawy zgłaszane przez pacjentów są zróżnicowane :
- zmęczenie
- uczucie suchości oczu
- dyskomfort/podrażnienia
- objawy nasilają się w ciągu dnia
- objawy mijają / zmniejszają się po zdjęciu soczewek

Nieprzestrzeganie zasad prawidłowego użytkowania soczewek kontaktowych może być przyczyną zmian w przednim odcinku oka, a w szczególności w rogówce. W tym kontekście wymienia się przede wszystkim niedostateczne zaopatrzenie w tlen, nieprawidłowe dopasowanie (zły rozkład nacisku wywieranego przez soczewką, zbyt mała wymiana łez), jak i problemy z filmem łzowym (suche oko). Zlokalizowanie i właściwa interpretacja takich uwarunkowanych soczewkami zmian na powierzchni oka będzie wyróżniała dobrego specjalistę. Głównymi przyczynami powikłań wywołanych soczewkami kontaktowymi są: zaburzenia metaboliczne rogówki i spojówki, reakcje toksyczne i alergiczne (schorzenia endogenne), wady samych soczewek kontaktowych oraz zakażenia drobnoustrojami. Niestety najczęściej powikłania wynikają z nieprawidłowego ich dopasowania do oka, niestosowania się do zaleceń specjalisty i nieprzestrzeganie zasad bezpiecznego ich stosowania.
Wśród soczewek kontaktowych możemy wyróżnić soczewki miękkie (jednodniowe, dwutygodniowe, miesięczne), sztywne (roczne) oraz hybrydowe (6-miesięczne). Ale o charakterystyce rodzajów soczewek kontaktowych napiszę w oddzielnym poście innym razem. Wśród soczewek kontaktowych możemy wyróżnić soczewki miękkie (jednodniowe, dwutygodniowe, miesięczne), sztywne (roczne) oraz hybrydowe (6-miesięczne). Ale o charakterystyce rodzajów soczewek kontaktowych napiszę w oddzielnym poście innym razem.

Soczewki kontaktowe charakteryzują się współczynnikiem określanym jako Dk/t – mówiącym o wydajności soczewki kontaktowej, jeżeli chodzi o dostarczanie tlenu (współczynnik tlenoprzepuszczalności). Grubość centralna i grubość soczewki są związane stricte z dostarczaniem tlenu do rogówki. Transport tlenu do rogówki (gdy na oku nie ma soczewki kontaktowej) odbywa się poprzez film łzowy, szczególnie poprzez komponentę wodną filmu łzowego. W przypadku, gdy soczewka kontaktowa znajduje się na powierzchni oka – materiał soczewki musi gwarantować odpowiednią ilość tlenu, która do rogówki będzie docierała.Soczewki kontaktowe charakteryzują się współczynnikiem określanym jako Dk/t – mówiącym o wydajności soczewki kontaktowej, jeżeli chodzi o dostarczanie tlenu (współczynnik tlenoprzepuszczalności). Grubość centralna i grubość soczewki są związane stricte z dostarczaniem tlenu do rogówki. Transport tlenu do rogówki (gdy na oku nie ma soczewki kontaktowej) odbywa się poprzez film łzowy, szczególnie poprzez komponentę wodną filmu łzowego. W przypadku, gdy soczewka kontaktowa znajduje się na powierzchni oka – materiał soczewki musi gwarantować odpowiednią ilość tlenu, która do rogówki będzie docierała.

Muszą być brane pod uwagę̨ nie tylko typ stosowanej soczewki kontaktowej i czas jej noszenia, ale również prawidłowość jej dopasowania do indywidualnych cech oka, pod względem materiału z jakiego jest wykonana i jej geometrii, a także dane odnośnie czasu jej noszenia i pielęgnacji. Niezwykle ważną sprawą są także nawyki pacjenta, odruchowe przecieranie oczu, częste dotykanie twarzy, palenie tytoniu. Powikłania powstałe wskutek noszenia soczewek kontaktowych najczęściej mają wpływ na jakość widzenia. Dzieje się tak ponieważ zaburzają one budowę rogówki lub filmu łzowego. Wskutek niedotlenienia nabłonka rogówki zachodzą w nim zmiany biochemiczne. Zakłócenia metabolizmu prowadzą do zwiększenia grubości rogówki i spadku jej przezierności - w związku z tym zaburzeń widzenia. Dlatego tak ważna jest wizyta u optometrysty/kontaktologa zajmującego się dopasowaniem i aplikacją soczewek kontaktowych, a nie sięganie po soczewki kontaktowe z półki w pobliskiej drogerii ... o parametrach niedopasowanych do nas - tak ,, na oko’’. Duża grupa pacjentów jest zrażona soczewkami kontaktowymi i porzuca tą genialną formę korekcji, właśnie przez samodzielne dopasowanie bez specjalistycznego dopasowania i wywiadu. Oprócz parametrów technicznych soczewek, ich rozmiaru, średnicy.. bardzo ważny jest wywiad ze specjalistą. Ważnym czynnikiem wyboru jest to w jakich warunkach będą noszone soczewki kontaktowe, czyli jaki jest charakter pracy danego pacjenta, czy jest to praca typowo przy komputerze, w sztucznych warunkach oświetleniowych, w pomieszczeniach klimatyzowanych, czy w miejscach, gdzie mamy do czynienia z dużym zanieczyszczeniem pomieszczeń. Jest to bardzo ważne, ponieważ sytuacje te mogą stanowić pewne przeciwskazania do noszenia soczewek kontaktowych – komfort użytkowania w skrajnych przypadkach, jeśli chodzi o pomieszczenia może być niższy, klimatyzowane pomieszczenia/praca biurowa – częstotliwość mrugania spada, oko wysycha. Jeśli chodzi o alergie to bardzo ważnym aspektem jest współistnienie objawów ocznych - m.in zapalenia spojówek, zaczerwienienia oczu – odpowiedzi twierdzące będą wskazywały jaki typ soczewek powinniśmy takiemu pacjentowi zaproponować (np. propozycja stosowania soczewek jednodniowych).



Aleksandra Kuczyńska
Optometrysta
NO21213
